ΣΥΚΟΦΑΝΤΙΑ Κρέμασμα από τη γλώσσα οι μεν και τα αυτιά οι δε

Του Θόδωρου Βαρίκου
Όσοι τολμούν να πιπιλίζουν, ότι δεν έχουμε κατευθείαν καταγωγή απ’ τους αρχαίους Έλληνες(εγώ π.χ είμαι «εγγονός» απ’ ευθείας του Ηρόδοτου και Θουκιδίδη) φθάνει να κοιτάξουν πρώτα –πρώτα τα ελαττώματα, τις συνήθειες και νοοτροπίες εκείνων(αρχαίων) και τις αντίστοιχες τις τωρινές δικές μας.
Στο παρακάτω σημείωμά μας, θα ασχοληθούμε με το ένα απ’ τα σοβαρότερα και αισχρότερο ελάττωμα, αυτό της συκοφαντίας , ενώ με το άλλο που είναι—κατά την ταπεινή μας γνώμη παράγωγο —συνέπεια, τη θρυλική, αιώνια, διχόνιά μας, ίσως ασχοληθούμε σε μελλοντικό σημείωμά μας.
Ο μεγάλος λοιπόν, Αθηναίος ρήτορας, Ισοκράτης, παρομοίαζε την Αθήνα του 4ου π.χ αιώνα,(μετά το μοιραίο, καταστροφικό και ψυχοφθόρο Πελοποννησιακό πόλεμο)με τις εταίρες(πόρνες, που….νες). Και αυτό γιατί ; Διότι επισημαίνει, ο Ισοκράτης, «όλοι επιθυμούν , να περνούν κάποιες ώρες μαζί τους, αλλά κανένας δεν θέλει να συγκατοικήσει μαζί τους». Το ίδιο συμβαίνει και με την αρχαία Αθήνα , συνεχίζει ο μεγάλος ρήτορας: « όλοι θέλουν να ενεπιδημήσουν(να μείνουν λίγο καιρό)». Και για ποιο λόγο θέλουν να είναι περαστικοί ; διότι λέει «είναι γεμάτη συκοφάντες και δημαγωγούς» .
Αυτή η ατμόσφαιρα και το κλίμα επικρατεί και στην Ελλάδα τώρα, και κυρίως στην περιοχή μας την Κυνουρία και φυσικά στη θυρέα, που τη γνωρίζω, από μέσα και από κοντά.
Όλοι θέλουν να ενεπιδημήσουν,(πρόσκαιρα) στην Κυνουρία και στην περιοχή του Άστρους, αλλά κανένας μόνιμα, γιατί η περιοχή είναι γεμάτη συκοφάντες, ρουφιάνους,ες, κλικαδόρους,ες, κουτσομπόλους,ες, τσανακογλίφτες, φθονερούς, πισώπλατους,ες, φθονερούς και ζηλιάρηδες, ζηλιάρες κ.α. Σπάνια στα όρθια και στα ίσια, η στάση τους και συμπεριφορά τους, απέναντι σε καταστάσεις και πρόσωπα.
Ο άλλος μεγαλοφυής Αθηναίος κωμωδιογράφος, Αριστοφάνης, αποκαλύπτει καταλυτικά τον τύπο και το χαρακτήρα του συκοφάντη στους «όρνιθες» : «Εγώ είμαι συκοφάντης(ρουφιάνος) και ψευδομάρτυρας, και χρειάζομαι φτερά για να προφταίνω να πετάγομαι παντού. Είναι ο καιρός της γρηγοράδας. Θέλω μέσο(σ.σ από αγροτικό μέχρι αεροπλάνο) πολύ γρήγορο και αθόρυβο και βολικό, για να παρακολουθώ τους ντόπιους και τους ξένους».
Ο Αριστοφάνης, ωστόσο, δεν αρκείται στην γενική περιγραφή του, αλλά τον θέλει και πεθαμένο ηθικά, πνευματικά και κοινωνικά, για αυτό και βάζει στο στόμα του Πεισθέταιρου, να τον βρίζει για «το επάγγελμά του»(του συκοφάντη δηλαδή) και να του προτείνει εδώ και τώρα να αλλάξει επάγγελμα.
Και τι του απαντά ο αθεόφοβος : «Εμ΄ τι να κάνω, σκάψιμο δεν ξέρω(σ.σ μπορεί να ξέρουν από γράψιμο, ως γράμματιζούμενοι, λέμε τώρα), είμαι συκοφάντης πάπου προσπάπου, δεν θα ντροπιάσω τη γενιά μου».
Και επειδή οι συκοφαντίες πέφτανε βροχή στην αρχαιότητα(που να βλέπανε οι αρχαίοι τι αφήσανε στο πόδι τους), και το θεωρούσαν αδίκημα αισχρότατο, τιμωρούσαν τους παραβάτες με σκληρές ποινές, μέχρι και αυτή του θανάτου. Το φοβόντουσαν το αδίκημα αυτό οι αρχαίοι, διότι εκτός από αισχρότατο, το αξιολογούσαν και ως το κακουργότερο αδίκημα, που γεννήθηκε ποτέ, γιατί διαπράττεται πολύ εύκολα, απλώνεται το ίδιο και γίνεται πιστευτό το παραμύθι του. Να τι λέει ο στωικός φιλόσοφος Κλεάνθης για τη συκοφαντία: «Κακουργότερο πράγμα από τη διαβολή, δεν γεννήθηκε ακόμη. Αυτή στα μουλωχτά σε εξαπατά και αφού σε πείσει ,πλάθει με μαστοριά το …μίσος για τον… αναίτιο». Και οι δύτες—βουτηχτές, της ανθρώπινης φύσης, του ανθρώπινου υποσυνείδητου και ασυνείδητου Ηράκλειτος και Μένανδρος λένε κατά σειρά: « Ύβριν χρη σβενύναι, η πυρκαιήν»–τη συκοφαντία πρέπει να σβήνεις, γρηγορότερα από την πυρκαγιά. Και ξέρω γιατί είσαι στεναχωρημένος και άκεφος λέει ο δεύτερος, σε ένα συντοπίτη του στην αρχαία Ιωνία: «Η κάτι κακό έπαθες, η κάποιος άλλος είναι ευτυχισμένος και δυσκολεύεσαι να το αποδεχτείς, παραδεχτείς και ομολογήσεις».
Από κοντά οι ξένοι αντιγραφείς των μεγάλων δικών μας(τι να μας πουν οι κοκκινόκωλοι που τα πατικώνουν όλα) «λένε» πολύ αργότερα για το ίδιο θέμα. Ο Ρωμαίος ρήτορας Κικέρων : «Τίποτα δεν είναι πιο γοργό(γρήγορο) απ’ τη συκοφαντία, τίποτα δεν ξεστομίζεται πιο εύκολα, τίποτα δεν γίνεται πιο πρόθυμα δεκτό, τίποτα δεν διαδίδεται πλατύτερα». Και οι νεότεροι Αγγλος Φράνσις Μπέικον(17ος μ.χ) και ο Γάλλος Μολιέρος (18ος ) γράφουν: « συκοφαντείτε αδίστακτα, πάντα κάτι μένει στο τέλος» και ο άλλος στον «Ταρτούφο» του : «Εκείνοι που η διαγωγή τους είναι για γέλια, πρώτοι απ’ όλους κατασυκοφαντούν και απαξιώνουν τους άλλους». Ξανάρχεται όμως ο βαθυστόχαστος Μέναδρος και δίνει συνολική και… διαλεκτική απάντηση στο επίμαχο θέμα μας. «Οποιος πιστεύει εύκολα τις συκοφαντίες ή ο ίδιος είναι κακός χαρακτήρας ή μικρού παιδιού έχει γνώση.» Και ο αντιγραφέας του Ρωμαίος συνάδελφός του Πλαύτος δίνει τη …χαριστική βολή : «Όσοι λένε συκοφαντίες είναι για κρέμασμα απ’ τη γλώσσα, και όσοι τις ακούνε κρέμασμα απ’ τα αυτιά».
Βέβαια οι αχρείοι συκοφάντες άνδρες και γυναίκες , αλωνίζουν ,σε τόπους και χρόνους , όπου υπάρχει κερδοσκοπία, ασυδοσία και φανατισμός ,πολιτικός και θρησκευτικός, όπως στις ημέρες μας.
Ξεφτιλίζονται, όμως τελικά, γιατί τους ξεφεύγει, ότι η συκοφαντία είναι «η δύναμη» των αδύναμων σε επιχειρήματα, η «παλικαριά» των δειλών , η «αντριά» των άναδρων, η ηδονή των ποταπών που θέλουν τον διασυρμό των καλύτερων. Από την άλλη, όμως ,δεν γνωρίζουν … το καταφύγιο των συκοφαντημένων, που φευ είναι… η αλήθεια της λογικής και των γεγονότων. Η συκοφαντία λέει,
μία παροιμία μοιάζει με καρβουνα: Η μαυρίζει το χέρι η το καίει. Τις περισσότερες καίει αυτούς που την ασκούν και έτσι αυτοκαλύπτονται και αυτοκαταγγέλλονται .
Υ.Γ Γιατί τα γράφω, όλα αυτά ; μα γιατί ξέρω πως όλοι και όλες έχετε πέσει θύματα συκοφαντιών, χωρίς αιτία. Όσο για εμένα με …αγιογράφησαν άτομα, που όχι δεν τα έβλαψα, αλλά απεναντίας ίσως και τα ωφέλησα. Και όλα αυτά ένεκα συκοφαντίας, των αχρείων και ερπετών, που βάζουν στο μάτι …«ωφελείας αισχράς»—θα τα ξαναπούμε

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s